[ B ] [ C ] [ D ] [ F ] [ G ] [ H ] [ I ] [ J ] [ K ] [ L ] [ M ] [ N ] [ O ] [ P ] [ R ] [ S ] [ T ] [ U ] [ W ] [ Z ]

G jak Gładyszów, Gogołów, Golcowa, Golesz, Gorlice, Grab, Grabownica Starzeńska, Gromnik, Grudna Kępska, Gwoźnica Górna

Gładyszów - Wieś położona w kotlinie nad dopływem Zdyni. Dawna osada wołoska założona w XVI wieku. Znana jest ze stadnin koni huculskich. Na terenie Gładyszowa powstała Łemkowska Ruska Republika. Okazała cerkiew drewniana w stylu ukraińskim zbudowana w 1938 r. na rzucie krzyża, w miejscu, w którym spłonęła poprzednia w 1914 r. Nawiązuje architekturą do wzorów huculskich. Wewnątrz znajduje się boczny ołtarz rokokowy z XVIII w. Obok cerkwii dzwonnica konstrukcji słupowej z połowy XIX wieku. Obecnie kościół rzymskokatolicki. Po drugiej stronie drogi znajduje się drewniana kaplica pw. św. Jana Chrzciciela. Zbudowana została w 1857 roku. Obecnie prawosławna, przed wojną słuzyła jako prowizoryczna cerkiew grekokatolicka.

Gogołów - Wieś położona na Pogórzu Strzyżowskim założona w XIV w. Zabytkowy kościół drewniany z XVII w.

Golcowa - Wieś na Pogórzu Dynowskim założona w 1448 r. Oryginalny, gotycki kościół drewniany zbudowany około 1559 r., częściowo przebudowany i rozbudowany w XIX w., ostatnio starannie restaurowany.

Golesz - Ruiny średniowiecznego zamku wznoszące się na wysokim, zalesionym wzgórzu nad doliną Wisłoki, w miejscowości Podzamcze koło Jasła. Pierwsza wzmianka o zamku pochodzi z 1319 r. Zbudowany został prawdopodobnie w miejscu starego grodu słowiańskiego. Stanowiąc własność benedyktynów tynieckich był siedzibą starosty. Zamek z natury obronnie położony oparł się najazdowi Węgrów w 1474 r. Do naszych czasów zachowały się jedynie nikłe fragmenty murów, oraz ślady wałów i fos.

Gorlice - Miasto (29 500 mieszk.) nad rzeką Ropą. Gorlice zostały założone ok. poł. XIV stulecia i już zapewne ćwierć wieku później otrzymały prawa miejskie. Miasto stanowiło własność możnego rodu Karwacjanów-Gorlickich i było ośrodkiem kompleku dóbr zw. państwem gorlickim. Miasto było ważnym ośrodkiem produkcji płótna i sukna. Ignacy Łukasiewicz tu kontynuował swoje badania nad destylacją ropy naftowej. Wynalazek Łukasiewicza - lampa naftowa - zapoczątkował okres rozwoju miasta. Powstałe tu w krótkim czasie zakłady przmysłowe przekształciły Gorlice w typowo kapitalistyczny ośrodek miejski.W latach 1914-15 Gorlice pozostając w bezpośrednim zasięgu frontu austriacko-rosyjskiego zostały zrujnowane. Na początku maja 1915 r. pod Gorlicami została stoczona wielka bitwa, w której zginęło ok. 20 000 żołnierzy.Odbudowa zniszczonego miasta trwała kilka lat. Po ostatniwj wojniw nastąpił rozwój przemysłu, m.in. rozbudowano rafinerię, a małą fabrykę maszyn przekształcono w wielki kompleks produkujący maszyny górnicze.W rejonie starego miasta zachowało się kilka zabytkowych budowli, wśród których na wyróżnienie zasługują: resztki d. dworu obronnego Karwacjanów z XV-XVIII w., kościół z XIX w., kamienica Artwińskich z XV II-XIX w. i obecny budynek muzeum pochodzący z XVIII w. Warto również wymienić wielki cmentarz z I wojny światowej, cmentarz z czasów ostatniej wojny z pomnikiem ku czci poległych oraz stary cmentarz żydowski z licznymi nagrobkami i mogiłami ofiar hitleryzmu.

Grab - Wieś położona w dolinie potoku Ryjak u podnóża granicznego pasma Beskidu Niskiego, powstała w XV w. Stanowiła oparcie dla oddziałów konfederatów barskich Pułaskiego i Zawadzkiego, których warowne obozy znajdowały się w okolicy. 13 I 1770 r. w rejonie wioski miała miejsce wielka bitwa z Rosjanami, w której konfederaci ponieśli klęskę, a sam Pułaski został ranny. Zachował się drewniany kościół z 1808 r., kilka starych chat łemkowskich i cmentarzy wojennych z 1915 r.

Kościół w Gorzance
Dawna cerkiew w Gorzance
Grabownica Starzeńska - Wieś w dolinie Stobnicy na Pogórzu Dynowskim wzmiankowana w 1366 r. W okolicy stare kopalnie ropy naftowej eksploatowane od 1899 r. Zabytki: d. pałac Ostaszewskich, elektyczny z XVIII-XIX w., ostatnio odnowiony, obecnie ośrodek szkoleniowo-wypoczynkowy; kościół neogotycki, murowany w latach 1913-1926 z wyposażeniem z XVII-XIX w.

Gromnik - Wieś letniskowa w dolinie rzeki Białej. Wzmiankowana w 1288 r. Zabytkowy kościół drewniany z XVIII w.

Grudna Kępska - Wieś w dolinie rzeki Ropy, lokowana w XIV w.We wsi dworek z XVII w. otoczony resztkami starego parku.

Gwoźnica Górna - Wieś na Pogórzu Dynowskim, miejsce urodzenia znanego poety Juliana Przybosia (1901-1970), którego grób znajduje się na miejscowym cmentarzu. W miejscu domu poety pamiątkowy głaz. W XIX-wiecznej zagrodzie Muzeum Biograficzne J. Przybosia otwarte w 1985 r. Zabytkowy kościół drewniany z XIX w.

[ B ] [ C ] [ D ] [ F ] [ G ] [ H ] [ I ] [ J ] [ K ] [ L ] [ M ] [ N ] [ O ] [ P ] [ R ] [ S ] [ T ] [ U ] [ W ] [ Z ]

[Alfabetyczny spis haseł] [Strona Główna]