Strona główna Troszkę geografii Troszkę historii To i owo o Łemkach Gitarą i piórem Szlaki turystyczne Przewodnik

Krajobraz okolic Mochnaczki Niżnej
Baza noclegowa - spis schronisk i miejsc, gdzie można spokojnie zmrużyć oko.

 

Proponowane trasy

 

Co może się przydać w górach ?

Takich krajobrazów w Beskidzie Niskim nie brakuje

 

Noclegi

    Zaplecze noclegowe w Beskidzie Niskim jest bardzo słabe z racji małej ilości turystów, a także małej gęstości zaludnienia związanej z przesiedleniami powojennymi. Dlatego dobrą i w zasadzie jedyną alternatywą jest zabranie ze sobą namiotu. Nie wymieniamy tutaj pól namiotowych, gdyż jest ich bardzo dużo, zazwyczaj są to po prostu suche kawałki łąki. Można także rozbić się , za pozwoleniem oczywiście, na jakimś prywatnym polu. Wymieniamy jedynie bazy namiotowe, gdyż można tam skorzystać z kuchni i pobyć w prawdziwej atmosferze górskich włóczykijów, a co ważniejsze nie trzeba mieć własnego namiotu. Obok tradycyjnych schronisk PTTK, których jest bardzo mało, można skorzystać ze schronisk PTSM - Polskiego Towarzystwa Schronisk Młodzieżowych. Zasadą działania tych schronisk jest lokacja w szkołach, nieco gorsze niż w PTTK-ach warunki, ale za to niska cena, dodatkowe zniżki 25% przy posiadaniu legitymacji członkowskiej. Większość z nich jest czynna w okresie wakacji. Wadą ich jest możliwość rezerwacji przez zorganizowane obozy wędrowne, a wtedy może być problem z noclegiem. Dlatego należy w nich rezerwować miejsca noclegowe wcześniej. Jeszcze inną formą noclegowni są chatki studenckie, czyli schroniska prowadzone przez akademickie kluby turystyczne.

Schroniska PTTK:

- ,,Pod Mareszką" Bartne, tel. (18) 351-80-32

- Schronisko PTTK w Komańczy, Komańcza - Letnisko, tel. 0-13 467-70-13    www.schronisko-komancza.prv.pl

- Magura Małastowka Małastów, tel. Gorlice 51 19 57

Schroniska PTSM:

Adres schroniska Okres otwarcia Ilość miejsc Uwagi
BÓBRKA k. KROSNA 38-458 Chorkówka, tel. (0-13) 43-130-97 VII - VIII 30 kat.II
BUKOWSKO 38-505, tel. (0-13) 467-40-28 VII - VIII 25 kat.II
DUKLA 38-450, ul Kościuszki 11, tel. (0-13) 433-00-28 VII - VIII 30 kat.II
DUKLA 38-450, Rynek 9 , tel. (0-13) 433-00-08 cały rok 40 kat.II
FOLUSZ 38-222 Cieklin, tel. 7 VII - VIII 25 kat.II
GŁADYSZÓW 38-309, tel. (0-18) 351-00-17 2 VII - 25 VIII 22 kat.III
GORLICE 38-300, ul. Wyszyńskiego 16a, tel. (0-18) 35-35-746 1 VII - 31 VIII 100 kat.II
GRAB 38-232 Krempna, tel. 4 VII - VIII 25 kat.II
IWONICZ 38-440 Iwonicz Zdrój, tel. (0-13) 435-04-70 VII - VIII 45 kat.II
JASŁO 38-200, ul. Czackiego 4, tel. (0-13) 446-34-64 VII - VIII 25 kat.III
KOMAŃCZA 38-543 , tel. (0-13) 462-52-11 w. 42 VII - VIII 45 kat.II
KREMPNA 38-232, tel. (0-13) 18 VII - VIII 25 kat.II
KROSNO 38-400, ul. Konopnickiej 5, tel. (0-13) 432-10-09 VII - VIII 45 kat.II
NOWY ŁUPKÓW Komańcza 38-543, tel. (0-13) 46-252-11 w. 237 VII - VIII 30 kat.II
NOWY ŻMIGRÓD 38-230, ul. Mickiewicza 18, tel. (0-13) 433-06-90 w. 8 VII - VIII 30 kat.II
POLANY 38-232 Krempna, tel. 33 zawieszone 25 kat.III
POSADA GÓRNA 38-521 Rymanów Zdrój, tel. (0-13) 435-64-14 VII - VIII 45 kat.II
RZEPEDŹ 38-542, tel.(0-13) 462-55-11 w.11 VII - VIII 25 kat.II
ŚWIĄTKOWA WIELKA 38-232 Krempna, tel. 23 zawieszone 25 kat.III
UŚCIE GORLICKIE 38-313, tel. (0-18) 351-69-19, 351-60-40 1 VII - 25 VIII 33 kat.II

* Po uzgodnieniu z kierownikiem schroniska istnieje możliwość rezerwacji noclegów w pozostałym okresie.

Aktualność zamieszczonych powyżej danych - 2002 rok

Chatki studenckie:

Nazwa chatki Położenie Klub, Koło Okres otwarcia Ilość miejsc, namioty Rezerwacja Cena*, zniżki, opinie
Chatka w Zyndranowej niedaleko przejścia granicznego w Barwinku Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich - Rzeszów wakacje i ferie; inne terminy po uprzedniej rezerwacji ok. 30; możl. rozbicia namiotu Almatur Rzeszów tel. (0-17) 32259, SKPB Rzeszów, ul. Poznańska 2a, 35-084 Rzeszów, skpb@prz.rzeszow.pl 5 zł w chatce, 2,5 zł w nam. własnym, Unia Baz; Opinie
Chatka "Malucha" Ropianka k/ Dukli AKT "Maluch" koło PTTK nr 13 OM W-wa wakacje i losowe weekendy ok. 30; możl. rozbicia namiotu Akademicki Klub Turystyczny "Maluch"; ul. Nowowiejska 15/19 00-665 Warszawa, tel. (0-22) 660-79-86 W zamian za prace na rzecz chatki
Chałupa Elektryków Polany Surowiczne Klub Turystyczny Elektryków "STYKI" koło PTTK nr 28 OM W-wa wakacje, ferie itp 40 latem, 20 zimą OM PTTK Warszawa (patrz baza nam. w Łopience) W zamian za prace na rzecz chatki; Opinie
Chatka w Wawrzce okolice Grybowa AKT "Tramp", Koło PTTK nr 26 na SGH OM W-wa wakacje, ferie itp 20-30 j.w. W zamian za prace na rzecz chatki
Chatka w Nieznajowej Na południe od Świątkowej Stowarzyszenie miłośnikow chatki w Nieznajowej; dawniej: Kolo PTTK nr 18 przy FTiMS na PW, OM W-wa cały rok 20-30 j.w. W zamian za prace na rzecz chatki

*Ceny z roku 2001

Bazy namiotowe:

Nazwa bazy Położenie Klub, Koło Okres otwarcia Ilość miejsc, namioty Adres kontaktowy Cena*, zniżki, opinie
Radocyna Radocyna Studenckie Koło Przewodników Górskich - Kraków 3.07 - 27.08 30 w namiotach 10 - osob. Oddział Akademicki PTTK, ul. Radziwiłowska 21, 31-026 Kraków, tel. (0-12) 227003 4,5 zł,
3zł w nam. własnym; PTTK; Unia Baz; Opinie
Huta Wysowska Huta Wysowska Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich - Rzeszów 1.07 - 31.08 30 w nam. 10-osob. + pole nam. SKPB Rzeszów,ul. Poznańska 2a, 35-084 Rzeszów, skpb@prz.rzeszow.pl 3,6 zł; 3 zł w nam. własnym, Unia Baz, PTTK
Wisłoczek Wisłoczek Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich - Rzeszów 1.07 - 31.08 20 w nam. 10-osob. + pole nam. SKPB Rzeszów,ul. Poznańska 2a, 35-084 Rzeszów, skpb@prz.rzeszow.pl 3 zł; 2,5 zł w nam. własnym, Unia Baz, PTTK
Zawadka Rymanowska Zawadka Rymanowska Studenckie Koło Przewodników Beskidzkich - Lublin 29.06 - 30.08 ok. 30 w nam. wieloosobowych; pole namiotowe; chatka Michał Gasiński,
ul. Radziszewskiego 17, 20-036 Lublin, tel. (0-81) 526-78-77
3 zł,PTTK, Unia Baz ; Opinie

*Ceny z roku 2001

 

Trasy

Przedstawiamy poniżej kilka możliwych tras, prowadzących przez najciekawsze zakątki Beskidu Niskiego, prowadzące nie tylko po szlakach znakowanych.

Trasy 4-dniowe

1.Krynica - Wapienne

Z Krynicy wejście szlakiem zielonym na Lackową, potem zejście do Wysowej. Nocleg w bazie studenckiej w Hucie Wysowskiej (15 minut od Wysowej). Następnie szlakiem niebieskim wejście na Jaworzynę, zejście do Koniecznej. Stamtąd żółtym szlakiem do Radocyny, gdzie znajduje się baza namiotowa. Kolejny dzień to dalsza wędrówka żółtym szlakiem przez do Wołowca, gdzie skręcamy na szlak czerwony i docieramy do bacówki PTTK w Bartnem. Po noclegu kontynuując wybór koloru szlaku docieramy na pasmo Magury Wątkowskiej. Stamtąd zielonym szlakiem schodzimy do Wapiennego. Odjazd autobusem PKS.

Mapka z przebiegiem trasy

2. Gorlice - Iwonicz Zdrój

Początek w Gorlicach. Niebieskimi znakami przez mniejsze wzniesienia docieramy do grzbietu Magury Małastowskiej, gdzie po chwili spotykamy schronisko PTTK. Tam nocleg. Następnego dnia zejście na przełęcz Małastowską i dalej niebieskim do Bartnego. Z Bartnego wejście czerwonym szlakiem na Magurę Wątkowską i po dojściu do szlaku żółtego zejście nim w dół. Po dojściu do drogi odbicie drogą na zachód i po koło 2 km. dotarcie do Świątkowej Wielkiej i nocleg w schronisku PTSM. Nazajutrz przejście drogą do Kotani i obok cerkwi powrót na żółty szlak. W Hałbowie wejście na główny szlak beskidzki i dalej nim zejście do Kątów. Potem poprzez wejście na Łysą Górę i Polany dochodzimy do Hyrowej, gdzie nocleg w PTSM. W ostatnim dniu dalej czerwonym kolorem dochodzimy do pustelni św. Jana z Dukli, a następnie przecinamy drogę krajową i wchodzimy na Cergową. Schodząc z Cergowej docieramy do Lubatowej, a następnie do Iwonicza Zdroju i przystanku PKS.

Mapka z przebiegiem trasy

Trasa 5-dniowa

Komańcza - Rozdziele

Wyjście ze stacji PKP w Komańczy - Letnisku. Czerwonym szlakiem udajemy się na Tokarnię i następnie dość monotonnie i długo dochodzimy do Puław. Dalej asfaltem docieramy do uroczo położonej bazy namiotowej w Wisłoczku. Następnego dnia udajemy się na Dział, potem Rymanowa Zdroju, aż dochodzimy do Iwonicza Zdrój, gdzie dochodzimy do schroniska PTSM (w górze Iwonicza). Kolejny dzień to przejście przez Cergową i obok pustelni św. Jana do Hyrowej i nocleg w PTSM. Dalszą wędrówkę kontynuujemy wchodząc na Danię i Polany docierając do Kąt, a stamtąd szlakiem zielonym do Krempnej, gdzie nocleg w PTSM. Krempną opuszczamy szlakiem żółtym i docieramy znów do czerwonego. Dalej przez Kolanin i Magurę Wątkowską dochodzimy do bacówki PTTK w Bartnem. Następnego dnia przechodzimy przez Bartne i docieramy do szlaku żółtego. Nim podchodzimy na grzbiet Magury i zielonym szlakiem kierujemy się  przez Kornuty do Ferdela, skąd niebieskim szlakiem schodzimy do wsi Rozdziele i przystanku PKS.

Mapka z przebiegiem trasy

Trasa 7-dniowa

Nowy Łupków - Krynica

Od stacji PKP kierujemy się  polną drogą ku granicy państwa. Dalej wzdłuż jej biegu wchodzimy na Garb Średni, a potem na Kanasiówkę. Zejście do Jasiela i tam nocleg we własnym namiocie. Kolejny dzień wędrówki nadal niebieskim szlakiem na zachód. Mijając Jasiennik i Kamień dochodzimy do chatki studenckiej w Zyndranowej, gdzie nocujemy (możliwość rozbicia własnego namiotu). Następny dzień przez Studeny Wierch i Baranie do Ożennej. Tam Nocleg na polu namiotowym, bądź zejście do Grabu, gdzie znajduje się schronisko PTSM. Dość monotonny odcinek czeka nas od Ożennej do Koniecznej, brak większych wzniesień, krajobraz jest mało urozmaicony. W Koniecznej nocujemy w namiocie. Następny dzień jest już bardziej ciekawy. Wędrujemy na Jaworzynę, skąd rozciąga się szeroka panorama na Polską i Słowacką stronę Beskidu Niskiego. Zejście na Przełęcz Regietowską i z powrotem do góry na Obić doprowadza nas do uroczej kotliny, w której leży Wysowa. Tam możliwość noclegu na polu namiotowym lub w bazie studenckiej. Opuszczamy teraz szlak niebieski i kierujemy się zielonym w kierunku Ostrego Wierchu. Stoki stają się ostrzejsze, a to wszystko za sprawą bliskości najwyższego szczytu Beskidu Niskiego - Lackowej. Zejście z Lackowej należy do dość stromych, ale jednocześnie dostarczających emocji. Po dojściu do drogi asfaltowej skręcamy w lewo i po około 2 km. dochodzimy do Tylicza, gdzie nocujemy na polu namiotowym. Po zwiedzeniu Tylicza wkraczamy na szlak czarny i nim wchodzimy na Huzary. Na szczycie znajduje się węzeł szlaków i razem ze szlakiem czerwonymi zielonym dochodzimy do krynickiego uzdrowiska. 

Mapka z przebiegiem trasy

Trasa 9-dniowa

Leluchów - Gorlice

Jest to trasa, którą osobiście przebyłem we wrześniu 2000 roku, można ją nazwać "cerkwianą", bowiem oprócz zdobycia wielu szczytów, można zobaczyć przeszło 20 łemkowskich cerkwi.

Dzień 1. Od stacji PKP w Leluchowie (ze 4 pociągi na dzień, z Krakowa bezpośredni nawet jest) kierujemy się ścieżką wraz za znakami niebieskimi do centrum wsi. Po prawej stronie przejście graniczne małego ruchu turystycznego wraz z małą wymianą towarowo - pieniężną. Godna zobaczenia jesr cerkiew pw. św Dymitra. Szlak skręca w lewo i wspina się na grzbiet Kraczownika i potem Zimnego (918 m), gdzie zaczyna się szlak żółty, którym dalej podążamy. Po ok. 2 godzinach dochodzimy do Wojkowej, gdzie na zboczu króluje cerkiew pw. śś. Damiana i Kosmy. Noc można spędzić rozbiwszy uprzednio namiot na łące sołtysa (po uprzedniej rozmowie).

Cerkiew w Tyliczu

Dzwonnica przy cerkwi w Tyliczu

Dzień 2. W dalszym ciągu za znakami żółtymi docieramy do granicy państwa i poprzez las docieramy do Jawora (810 m) i Okopów Konfederatów Barskich (około 3-3,5 godziny). Stamtąd opuszczamy granicę i docieramy do Muszynki, gdzie warto zwiedzić cerkiew. Teraz drogą asfaltową dochodzimy do Tylicza, gdzie źródełko, cerkiew, kościół zabytkowy. Nocleg na polu namiotowym.

Dzień 3. Wyruszamy drogą w kierunku Machnaczki Niżnej aż docieramy do szlaku zielonego gdzie skręcamy w prawo. Wspinając się polanami za naszymi plecami rozciągają się ładne widoki. Osiągając Czerteż (793 m) dochodzimy znowu do granicy państwa. Dalej poprzez Przełęcz Beskid dochodzimy do bodaj najsłynniejszego podejścia w całych Beskidach. Przed nami pół godziny ostrej wspinaczki na szczyt Lackowej (997 m) najwyższy punkt Beskidu Niskiego. Dalej podążamy szlakiem i docieramy do Ostrego Wierchu (930 m), skąd odbija szlak żółty do Ropek. Stąd już tylko 1,5 godziny zejścia do Wysowej, a potem szlakiem niebieskim do bazy namiotowej w Hucie Wysowskiej (czynna Lipiec-Sierpień).

Dzień 4. Wysowa jest dobrym miejscem do zrobienia odpoczynku i dnia bez plecaków. Dlatego proponujemy odwiedzenie kapliczki na górze Jawor, do której prowadzi znakowana specjalnie ścieżka zaczynająca się od cerkwi w Wysowej. Droga w jedną stronę zajmuje około pół godziny. Dalej można wybrać się na Kozie Żebro (znaki zielone ok. 2 godzin), następnie zejść za znakami czerwonymi do Hańczowej, gdzie przepiękna cerkiew zbudowana w pierwszej połowie XIX wieku. Powrót drogą asfaltową do Wysowej i dalej do Huty (ok. 1 godzina).

Cmentarz wojenny

Cmentarz wojenny na stokach Jasilników

Dzień 5. Wyruszamy do węzła szlaków przy cerkwii i stamtąd ruszamy niedawno wyznakowanym szlakiem żółtym w kierunku przełęczy Wysowskiej. Wędrówka odbywa się doliną Ropy. Po około pół godziny marszu można zboczyć do cmentarza wojennego na górze Wysota (784 m). Zajmuje to około godziny, jednak cmentarzyk jest bardzo mały i zarośnięty. Dalej dochodzimy do Blechnarki, gdzie po prawej stronie widnieje "bajkowa" murowana cerkiew. Bajkowa ze względu na swój niepozorny wygląd.

Cmentarz wojenny

Cmentarz wojenny kolo Koniecznej

Opuszczając wieś można znakowaną ścieżką dojść do szlaku niebieskiego (granica) przez cmentarz wojenny na zboczu Jasiłników (734 m), który był odnowiony przez Harcerzy w 1996 roku, czasowo jest tak samo jak wedrówka szlakiem. Razem ze szlakiem niebieskim wspinamy się na Oboć (788 m), gdzie znajduje się przejście turystyczne ze Słowacją. Po zejściu z Obicia na przełęcz Regietowską szlak żółty kieruje się do Regietowa, my dalej idziemy szlakiem niebieskim. Dość ostro podchodzimy na Jaworzynę (881 m), skąd w kierunku północnym rozciąga się szeroka panorama Beskidu Niskiego. Zejście z Jaworzyny jest dość długie, przed opuszczeniem granicy spotykamy kolejny cmentarz wojenny. Schodzimy następnie do Koniecznej, gdzie znajduje się także cerkiew. Dalej podążamy szlakiem żółtym, po 2 godzinach dochodzimy do bazy namiotowej w Radocynie (czynna lipiec-sierpień).

Dzień 6. Wedrówkę kontynuujemy dalej żółtym szlakiem i docieramy do kolejnej wsi na mapie jedynie istniejącej, jest to Długie. Znajdują się tam jedynie dwa cmentarze, jeden łemkowski, drugi wojenny. Z towarzyszeniem Wisłoka dochodzimy do rozległej polany, na której ongiś znajdowała się Nieznajowa, obecnie jedynie Chatka Studencka. Tutaj odbijamy od szlaku i podążamy droga do Rostajnego. Można dalej iść szlakiem (żółtym do Wołowca, dalej czewonym), jednak wtedy omija się dwie piękne cerkwie w Światkowych. Dochodząc do drogi Krempna - Grab skręcamy w prawo i dochodzimy do Świątkowej Małej, gdzie po prawej stronie cerkiew drewniana. Potem kierujemy się do Świątkowej Wielkiej, tam jest również zabytkowa cerkiew. Ze Światkowej dalej bez szlaku ścieżka wzdłuż której znajduje się wiele krzyży łemkowskich dochodzimy do przełęczy Majdan i szlaku czerwonego, po czym skręcamy w lewo i dochodzimy do bacowki PTTK pod "Mareszką". Tam nocleg.

Dzień 7. Ruszamy ze schroniska w dół starej łemkowskiej wsi Bartne. Po drodze wiele zabudowań łemkowskich takich jak spichlerze, chyże a także wiele krzyży i kapliczek. W centrum wsi po lewej stronie znajduje się prawosławna obecnie cerkiew, nieco dalej po prawej stronie cerkiew druga, w której znajduje się filia muzeum z lokalnymi zbiorami. Idąc dalej dochodzimy do szlaku żółtego, gdzie skręcamy w lewo i łagodnie wchodzimy na Magurycz Mały (698 m). Stamtąd schodzimy do Banicy, gdzie węzeł szlaków. Dalej kierujemy się szlakiem niebieskim w prawo gdzie łagodnym podejściem podchodzimy do przełeczy Małastowkiej (cmentarz i stara kapliczka dla podróżników zmierzających na Węgry) i dalej na Magurę Małastowską, gdzie znajduje się bacówka PTTK, tam nocleg.

Dzień 8. Trasa prowadzi przez wsie typowo łemkowskie i z tradycjami rzemieślniczymi, pozwala obejrzeć 6 starych drewnianych cerkwi. Wyruszamy ze schroniska szlakiem zielonym i żółtym, a kiedy dochodzimy do drogi żwirowej skręcamy w prawo i schodzimy do Przysłyupa, gdzie po lewej stronie znajduje się cerkiew. Idąc dalej dochodzimy do Nowicy, wsi słynącej z produkcji drewnianej (m. in. gonty), w centrum kolejna cerkiew. Kierujące się dalej doliną rzeki Przysłup dochodzimy do Leszczyn, przy drodze do Szymbarka cerkiew. Droga asfaltową kierujemy się w kierunku Uścia Gorlickiego, a po drodze odwiedzamy Kunkową, po prawej stronie skryta wśród drzew cerkiew. Dalej asfaltem dochodzimy do Uścia Gorlickiego, przed miastem wspaniała panorama. W Uściu znajduje się także cerkiew pw. św. Parascewy. Dalej kierujemy się w kierunku Gładyszowa aby dojść do wsi Kwiatoń, gdzie znajduje się, moim zdaniem, najładniejsza cerkiew Łemkowszczyzny, obecnie użytkowana przez Kościół Rzymskokatolicki. Dalej podążamy do Smerekowca i po dojściu do szlaku zielonego wspinamy się (skręcając w lewo) do schroniska na Magurze.

Dzień 9. Ze schroniska wyruszamy w kierunku szczytu Magury Małastowskiej. Tam znajduje się kolejny cmentarz wojenny. Dalej podążamy szlakiem niebieskim i pośród nielicznych polan i pól docieramy do Ostrego Działu (676 m). Schodząc na przełęcz spotykamy drogowskaz do Owczar. Kontynuując wedrówkę docieramy poprzez Brusy (594 m) i Obocz (627 m) do Siar - obecnie przysiółka Gorlic. Dalej wzdłuż rzeki Sękówki docieramy do rzeki Ropy i po kładce docieramy do dworca PKP(pociągi obecnie tylko w dni robocze) i PKS.

Kaplica na Przełęczy Małastowskiej

Kapliczka na Magurze Małastowskiej na starym trakcie do Węgier

Cerkiew w Kwiatoniu

Cerkiew w Kwiatoniu

Niezbędnik Turystyczny

    Podstawą przyjemnego wędrowania jest posiadanie wygodnego obuwia i plecaka. Rzeczy te muszą być solidne i w miarę niezawodne, nigdy przecież nie wiadomo gdzie się zabłądzi. Istotnym elementem wyposażenia jest też płaszcz przeciwdeszczowy lub pałatka lub cokolwiek innego co ochroni na i nasz dobytek przez parę godzin na deszczu, od totalnego przemoczenia. Jeśli chcemy zobaczyć najciekawsze fragmenty Beskidu Niskiego, to trzeba zapuścić się w tereny, gdzie nie ma bazy noclegowej. Wzięcie ze sobą domu na plecy w postaci małego, lekkiego namiotu jest wtedy niezbędne. Jest się niezależnym i można dowolnie regulować długość marszu. Jeśli namiot, to także trzeba pomyśleć o karimacie i ciepłym śpiworze. Nawet latem noce nad ranem bywają chłodne. Z rzeczy podręcznych dobrze jest też mieć kubek i sztućce, bo na bazach i niektórych schroniskach wyposażenie kuchenne jest skromne. Solidny scyzoryk też mile widziany, nie wiadomo z jakimi siłami losu przyjdzie się borykać.  Z innych drobnych rzeczy czasami przydaje się drut, którym można wiele rzeczy w plecaku naprawić w razie nagłej potrzeby. Także igła z nitką okazuje się pomocna. Aby się czasem zorientować potrzebna jest mapa i ewentualnie jakiś przewodnik. Z obecnie dostępnych map nie można za wiele powybierać. Mapa obejmująca cały obszar Beskidu Niskiego i Pogórza jest bardzo niedokładna (skala 1:125 000). Inne mapy obejmują nieco mniejsze obszary, ale są nieco dokładniejsze (np. wojskowa mapa topograficzna M-34 - Gorlice). W momentach krytycznego zbłądzenia wybawieniem jest posiadanie kompasu, lub zegarka ze wskazówkami, o ile świeci Słońce i znalezienie jakiegoś rozsądnego kierunku marszu w dół. Rzeczą nieco  cięższą, ale bardzo przydatną, zwłaszcza w chłodniejsze dni, jest mała butla gazowa z palnikiem. Kiedy jest zimniej i mieszkamy w namiocie, ciepły posiłek jest wskazany.

 

Strona główna Troszkę geografii Troszkę historii To i owo o Łemkach Gitarą i piórem Szlaki turystyczne Przewodnik